خدمات |پیوند قلب

peivand-ghalb-1

پیوند قلب به معنای برداشتن قلب بیمار یک فرد و جایگزینی آن با قلب سالم یک اهداء کننده‌ با مرگ مغزی می‌باشد. معمولاً پیوند قلب برای بیمارانی که در مرحله نهایی نارسایی قلبی هستند، انجام می‌شود.
نارسایی قلبی شرایطی است که در آن قلب، آسیب‌ دیده یا ضعیف است در نتیجه نمی‌تواند خون لازم را به دیگر نواحی بدن پمپ کند. در مرحله نهایی شرایط چنان وخیم می‌شود که دیگر تمامی درمان‌ها به غیر از پیوند پاسخگو نخواهند بود.

پیوند قلب، یک ابزار زندگی بخش برای افراد مبتلا به نارسایی قلبی در مرحله نهایی‌ می‌باشد. از آنجا که تعداد قلب‌های اهدایی کم است، بیمارانی که نیازمند قلب اهدایی هستند باید مراحل زیاد انتخابی را طی کنند. آن‌ها باید آنقدر بیمار باشند که به یک قلب جدید نیاز داشته باشند و به علاوه آنقدر سالم باشند که بتوانند قلب جدید را بپذیرند.
آمار نجات افرادی که پیوند قلب داشته‌اند به ویژه در سال اول بعد از پیوند، روند رو به رشدی داشته است. ۸۸% از بیماران سال اول بعد از پیوند را به سلامت سپری می‌کنند، ۷۵% از بیماران نیز ۵ سال اول پس از پیوند را به خوبی می‌گذرانند. این آمار پس از ده سال به ۵۶%درصد می‌رسد.

فرآیند پیوند قلب

peivand-ghalb-2

هنگامی که پزشک، بیماری را با مرحله نهایی نارسایی قلبی به مرکز پیوند معرفی می‌کند، بیمار تمامی تست‌های لازم برای تعیین واجد شرایط بودن جهت پیوند را انجام داده و نام وی در لیست انتظار قرار می‌گیرد.
هنگامی که یک اهداء کننده‌ی قلب مناسب برای بیمار پیدا شود، عمل پیوند صورت می‌پذیرد. بعد از عمل پیوند، بیمار باید یک رژیم دارویی مشخصی را در طول عمرش پیگیری کند. وی می‌بایستی به صورت مداوم معاینه شده و داروهای تجویز شده را به موقع مصرف کند.

در طول عمل جراحی

قبل از عمل بیمار داروی بیهوشی عمومی دریافت می‌کند. جراح یک جراحی قلبِ باز را برای پیوند قلب انجام می‌دهد. وی یک برش بزرگ در میانه قفسه سینه جهت دسترسی به قلب ایجاد می‌کند. از ماشین قلبی-ریوی برای پمپاژ جریان خون حاوی اکسیژن به تمامی نواحی بدن استفاده می‌شود. جراح، قلب فرد بیمار را برداشته و قلب سالم اهداء کننده را در جای قلب اصلی بخیه می‌زند اما آئورت و شریان ریوی بیمار در حین جراحی تعویض نمی‌شود.

بعد از جراحی

بستری شدن در بیمارستان

مدت زمان بستری بعد از جراحی پیوند قلب متفاوت است. بهبودی معمولاً پس از ۱ تا ۲ هفته بستری شدن در بیمارستان مشاهده می‌شود. معمولاً بیمار به مدت سه ماه، در مرکز پیوند قلب تحت معاینه خواهد بود.
معاینه شامل تست خون، تست کارایی ریه، نوار قلبی، اکوکاردیوگرام و بیوپسی از بافت قلب می‌باشد. بیوپسی قلب تستی استاندارد است که می‌تواند عدم پذیرش قلب توسط بدن میزبان را نشان دهد و معمولاً چند هفته پس از جراحی پیوند انجام می‌شود.
طی بیوپسی، یک ابزار نگهدارنده از طریق یک سیاهرگ در گردن و یا کشاله ران وارد می‌شود. ابزار در طول سیاهرگ به سمت دهلیز قلب جدید هدایت شده و برای برداشتن نمونه کوچکی از بافت استفاده می‌شود. بافت نمونه برای بررسی علائم عدم پذیرش تست می‌شود.
هنگامی که بیمار در بیمارستان بستری است، تیم پزشکی یک برنامه بازتوانی قلبی را تجویز می‌کند. این برنامه برای بهبودی و بازگشت سلامتی افرادی که مشکلات قلبی دارند، تجویز می‌شود. برنامه بازتوانی شامل مشاوره، یادگیری و تمرین‌های بدنی برای بهبود بیمار است. بازتوانی می‌تواند با کمک کردن به بیمار برای از جا برخاستن شروع شده و به تدریج به راه رفتن و افزایش سطح فعالیت بی‌انجامد.


مراقبت برای کنترل علائم عدم پذیرش

بدن بیمار، قلب جدید را به عنوان یک شیء خارجی در نظر می‌گیرد. برای جلوگیری از حمله سیستم دفاعی به قلب جدید می‌بایستی از دارو استفاده نمود.
بیمار و تیم پیوند برای حفظ قلب جدید همکاری کرده و پزشک برای کنترل علائم عدم پذیرش ارگان جدید، بیمار را تحت مراقبت قرار می‌دهد. این علائم می‌تواند شامل موارد زیر باشد:

  • تنگی نفس
  • تب
  • خستگی
  • افزایش وزن
  • کاهش ادرار

پزشک از بیمار می‌خواهد که به صورت مداوم دمای بدن، فشار خون و نبض خود را در منزل ثبت کند.


جلوگیری از عدم پذیرش قلب پیوندی

بیمار جهت جلوگیری از حمله سیستم ایمنی نیازمند استفاده از دارو است تا از عدم پذیرش قلب جدید پیشگیری کند. این داروها به ایمنوساپرسنت‌ها (Immunosuppressants) معروفند. این داروها ترکیبی از داروهایی هستند که برای شرایط ویژه بیماران با پیوند قلب طراحی شده‌اند و معمولاً شامل سیکلوسپورین (Cyclosporine)، تاکرولیموس (Tacrolimus)، ام‌ام‌اف و استروئید می‌باشند.
در صورتی که داروهای تجویز شده به خوبی پاسخگوی نیاز بیمار نباشند، پزشک بسته به شرایط بیمار داروهای پیوند را تغییر داده و یا مجدداً تنظیم می‌کند.