راهنمای بیماران برای جراحی‌های قلب

بیماران، قبل و بعد از جراحی نیاز به دستورالعمل‌های ویژه‌ای جهت جلوگیری از بروز مشکلات حین عمل و گذراندن دوره بهبودی کامل دارند. در این بخش نکات مربوط به رژیم غذایی، داروهای مصرفی، حرکات نرمشی و ... آورده شده است تا شما با اطلاع از این موارد، دوران نقاهت کوتاه‌تر و راحت‌تری داشته باشید و به نتیجه‌ای مطلوب برسید.

بیمار محترم

راهنمای جراحی قلب، جهت کاهش ترس های شما از انجام عمل جراحی قلب در اختیار شما قرار گرفته است. با ارائه اطلاعاتی که در اختیار شما و بستگانتان قرار می گیرد، می‌کوشیم به مهمترین و رایج ترین سؤالات شما درباره عمل جراحی قلبی که در پیش دارید، پاسخ دهیم. امیدواریم که با توضیح این نکات، آرامش بیشتری را برای شما فراهم کنیم. در صورت نیاز به اطلاعات بیشتر، می توانید با مطب به شماره۳- ۲۲۰۴۳۴۸۲ و ۵-۲۲۶۶۷۳۷۴و یا در شرایط اورژانسی با موبایل ۲۴ ساعت ۰۹۱۲۸۰۰۰۲۱۲ تماس حاصل فرمایید.

قبل از عمل

قبل از عمل، انجام آزمایش های نامبرده در ذیل مورد نیاز می باشد. در صورتی که این مدارک آماده نباشند، انجام آزمایش ها، قبل از عمل و در بیمارستان صورت خواهدگرفت.

  • داپلر (سونوگرافی) شریان های کاروتید (گردن) که وظیفه خونرسانی به بافت های مغز را دارند
  • تست عملکرد ریه
  • عکس ریه (در صورتی که عکس های موجود، قدیمی تر از 4 هفته باشد
  • الکتروکاردیوگرافی و سونوگرافی قلب
  • آنژیوگرافی

عمل بای پس

در بسیاری از موارد، در صورت استفاده از شریان های دست، نیاز به سونوگرافی این شریان ها می‌باشد. وریدهای پا نیز در صورت لزوم، مورد بررسی قرار می‌گیرند.

عمل دریچه

قبل از انجام عمل دریچه، باید در مورد عدم عفونت دندان‌ها و گوش و حلق و بینی اطمینان حاصل شود. در صورتی که بیمار از وارفارین استفاده می کند، باید مصرف این دارو قبل از عمل متوقف شود.

بستری شدن قبل از عمل

در اکثر موارد، بیمار یک روز قبل از عمل جراحی قلب، در بیمارستان بستری می شود. در این مورد توصیه می شود که بیمار در ساعات صبح (ساعت ۷- ۸ صبح) و ناشتا، به بیمارستان مورد نظر مراجعه نموده و دستور بستری را ارائه نماید. روز قبل از عمل، مدارک و آزمایش های مورد نیاز جهت ارائه به همکاران در بخش قلب، تکمیل شده و مشاورات لازم )بیهوشی، ریه، داخلی، غدد، اورولوژی، روانپزشکی و غیره) انجام می شود. برای آرامش بیمار در شب قبل از انجام عمل جراحی قلب، از طرف متخصص بیهوشی، پس از معاینه و صحبت با بیمار، آرام بخش و قرص خواب تجویز می شود.

روزهای پس از عمل

پس از عمل جراحی قلب، بیماران در حالت بیهوشی به بخش مراقبت های ویژه قلب (آی سی یو) منتقل می شوند. پس از بیدار شدن بیمار، تنفس مصنوعی قطع شده و بیمار می تواند به صورت طبیعی تنفس کند. همچنین امکان خوردن غذا و نوشیدن آب برای وی فراهم می شود هر چند میزان مصرف آب، باید توسط همکاران بخش آی سی یو کنترل شود. ملاقات بیمار در بخش مراقبت های ویژه، به دلیل ایمنی بیمار انجام نمی شود اما بستگان نزدیک می توانند به صورت تلفنی، از شرایط بیمار اطلاع حاصل نمایند.

فیزیوتراپی

فیزیوتراپی بیمار بلافاصله بعد از عمل شروع شده و تمرین‌های تنفسی و حرکت اندام ها، انجام و توضیح داده می‌شوند.

تنفس درست

تنفس عمیق و منظم بیمار برای حفظ عملکرد ریه و بدن الزامی می‌باشد. در صورت تنفس نادرست و سطحی، بخش هایی از ریه بسته شده و خطر ایجاد عفونت افزایش می یابد. به همین دلیل لازم است بیمار در صورت داشتن درد هنگام تنفس، به همکاران بخش آی سی یو اطلاع دهد.

سرفه درست

به دنبال انجام عمل، بافت ریه خلط بیشتری تولید می‌کند. خارج کردن خلط از ریه، از طریق انجام سرفه درست الزامی می باشد. در این حالت ایجاد درد در ناحیه قفسه سینه طبیعی بوده که با بستن دست‌ها بر روی قفسه سینه، می توان درد در هنگام سرفه کردن را کاهش داد.

بلند شدن از تخت و استحمام

در اکثر موارد، بیمار می تواند روز بعد از عمل و با کمک پرسنل متخصص، از تخت بلند شود. بلند شدن هر چه سریع تر و همکاری با پرسنل جهت تسریع بهبودی، باعث کوتاه شدن دوران نقاهت بیمار می شود. پس از انتقال بیمار از بخش مراقبت های ویژه و با گذشت یک یا دو روز، امکان استحمام با دستورالعمل و همکاری پرسنل امکان پذیر خواهد بود.

پرسش های متداول پس از عمل

  • عمل قلب چقدر طول می کشد؟ عمل جراحی قلب، عمدتاً ۵/۲ تا ۵ ساعت طول می‌کشد. مدت زمان دقیق عمل جراحی قلب، بستگی به نوع و شدت بیماری و شرایط بیمار دارد که از قبل، به طور دقیق قابل پیش بینی نخواهد بود.
  • آیا در حین جراحی قلب، چیزی خواهم فهمید؟ خیر. بیمار حین انجام عمل قلب، در حالت بیهوشی کامل به سر می برد. همچنین به دلیل استفاده از داروهای آرام بخش، بسیاری از بیماران زمان عمل را فراموش می‌کنند.
  • پس از عمل به کجا منتقل می شوم؟ بیمار بلافاصله پس از عمل، به بخش مراقبت های ویژه قلب (آی سی یو) منتقل می شود که پس از مدتی به هوش خواهد آمد. در بعضی موارد، به علت بقای تأثیر داروهای بیهوشی، حرکت اندام بلافاصله پس از به هوش آمدن، طبیعی نخواهد بود.
  • ریسک عمل چقدر است؟ ریسک عمل قلب، بستگی به عوامل گوناگونی از جمله سن، نوع بیماری، شدت بیماری، عملکرد قلب، بیماری های جنبی و غیره دارد که در موارد خاص، قبل از عمل با بیمار و بستگانش در میان گذاشته خواهد شد.
  • پس از عمل، خوردن و آشامیدن چه زمانی مقدور می شود؟ معمولاً بیمار ساعت‌های اول بستری در آی سی یو را به یاد نخواهد آورد. با به هوش آمدن و قطع تنفس مصنوعی، عمدتاً بیمار پس از چهار ساعت قادر به خوردن و آشامیدن است. از اینکه شما بعد از عمل و در روزهای اول، اشتهای طبیعی ندارید، تعجب نکنید. این امر به علت سنگینی عمل، تغییر موقت در متابولیسم بدن و تغییر احساس چشایی، کاملاً طبیعی می باشد. باید بکوشید حداقل وعده های کوچک غذایی را حفظ کنید تا هر چه سریع تر، توانایی خود را باز یابید.
  • چرا بعد از عمل، شفافیت ذهنی قبل از عمل را ندارم؟ به علت استفاده از داروهای بیهوشی و به کارگیری دستگاه قلب و شش مصنوعی در حین عمل، بعضی بیماران به صورت موقت به بد‌خوابی، اضطراب، توهم و عدم شفافیت ذهنی مبتلا می‌شوند که امری کاملاً طبیعی بوده و به زودی برطرف خواهد شد.
  • چرا بعد از عمل دست ها و پاها ورم می کند؟ در بسیاری از موارد حین عمل، بافت اندام‌ها، حاوی آب بیشتر از حد معمول هستند (ادم) که در روزهای اول پس از عمل، با استفاده از داروهای موقتی به حالت طبیعی باز می‌گردد. به خصوص در صورت استفاده از وریدهای پا برای انجام عمل بای پس، در ماه‌های اول این شرایط ادامه خواهد داشت که با استفاده از جوراب واریس، از شدت آن کاسته خواهد شد. در اکثر موارد پس از ۳ ماه، پاها به حالت طبیعی باز می‌گردد.